Πάτρα: «Πονοκέφαλος για τους καταστηματάρχες οι πλαστές ταυτότητες ανηλίκων»

Η προχωρημένη ευρηματικότητα των ανηλίκων για να υπερβαίνουν τους ελέγχους και οι δυνατότητες που παρέχουν οι νέες τεχνολογίες ακόμη και σε έναν μέσο χρήστη ήδη προβληματίζουν τους επιχειρηματίες, που θα μπορούσαν να βρεθούν εκτεθειμένοι ακόμη κι αν δεν έχουν την υποχρέωση να εξακριβώσουν την παραποίηση των ηλεκτρονικών έγγράφων.

Οι καταστηματάρχες εστίασης και διασκέδασης στην Πάτρα, όπως και σε όλη την Ελλάδα, είχαν ανέκαθεν να αντιμετωπίσουν μια σειρά από καταστάσεις που τους αφήνουν εκτεθειμένους στο νόμο: Το τυπικό της επιβολής των διατάξεων περί κοινής ησυχίας, το απρόβλεπτο της συμπεριφοράς θαμώνων με έφεση στο αλκοόλ και, ασφαλώς, όλες τις πολύπλευρες ιδιαιτερότητες της νύχτας: Ακόμη και ο πλέον ευσυνείδητος έχει στο πίσω μέρος του μυαλού του πως θα χρειαστεί τις υπηρεσίες ενός σοβαρού δικηγόρου.

Σε παρόμοιο πλαίσιο, η κατανάλωση αλκοόλ από ανήλικους, η απαγόρευση της οποίας περιλαμβανόταν, μέχρι πρότινος, στους νόμους εκείνους που υπήρχαν για να υπάρχουν αλλά στερούνταν οριζόντιων μηχανισμών και σπανίως εφαρμόζοταν στην πράξη, αποτελούσε για την ελληνική κοινωνία ένα είδος μάστιγας: Όλοι γνώριζαν, όλοι στηλίτευαν αλλά ελάχιστοι μπορούσαν να ενεργήσουν πριν συμβεί ένα πολύ αρνητικό γεγονός, που θα οδηγούσε απρόβλεπτες συνέπειες και κατακραυγή.

Από την άλλη πλευρά, ένας ανήλικος, και δη ένας έφηβος, σπανίως ευθυγραμμίζεται με όλες τις απαγορεύσεις που επιβάλλονται στην δράση του.  Ιδίως, δε, όταν αφορούν μια πράξη με απόχρωση «κύρους» στον δικό του κοινωνικό μικρόκοσμο, όπως η κατανάλωση αλκοόλ, η υπέρβαση των περιορισμών αποτελεί από επίδειξη ευρηματικότητας μέχρι και αφορμή καταξίωσης μεταξύ των συνομηλίκων του.

Σύμφωνα με επιχειρηματίες της εστίασης, η συνηθέστερη πρακτική δεν αφορά αλλοίωση της επίσημης ψηφιακής ταυτότητας, αλλά την επίδειξη επεξεργασμένων εικόνων ή στιγμιοτύπων οθόνης στα οποία έχουν τροποποιηθεί στοιχεία, όπως η ημερομηνία γέννησης. Η αλλοίωση μπορεί να γίνει με απλά προγράμματα επεξεργασίας εικόνας ή άλλα ψηφιακά εργαλεία, γεγονός που δυσκολεύει έναν ιδιώτη να διαπιστώσει άμεσα την παραποίηση.

«Η απαγόρευση του αλκοόλ στους ανήλικους δεν είναι κάτι καινούργιο. Ο νόμος πάντα υπήρχε, απλώς πλέον έχει αυστηροποιηθεί. Η υποχρέωσή μας είναι να εφαρμόσουμε τον νόμο. Εάν πρόκειται για κλαμπ ή κέντρο διασκέδασης, ο έλεγχος της ταυτότητας γίνεται στην είσοδο και απαγορεύεται η είσοδος σε ανήλικους. Στα υπόλοιπα καταστήματα που σερβίρουν αλκοόλ, όταν υπάρχει αμφιβολία για την ηλικία, πρέπει να προηγείται έλεγχος πριν από την πώληση», αναφέρει στον «Νεολόγο» ο πρόεδρος του ΣΚΕΑΝΑ, Τάκης Ματθαιόπουλος.

Ο ίδιος διευκρινίζει, ωστόσο, ότι ο επιχειρηματίας δεν έχει τη δυνατότητα να πιστοποιήσει τη γνησιότητα ενός εγγράφου.

«Αυτού του είδους την απάτη δεν μπορούμε να την αντιμετωπίσουμε. Η δουλειά μας είναι να κάνουμε τον έλεγχο που προβλέπει ο νόμος. Δεν είμαστε ούτε το κράτος ούτε η αρμόδια υπηρεσία για να εξακριβώσουμε αν μια ταυτότητα είναι πλαστή. Αν κάποιος χρησιμοποιήσει παραποιημένο έγγραφο, η παράβαση δεν προέρχεται από τον επιχειρηματία», σημειώνει.

Παρότι ορισμένες υπηρεσίες τεχνητής νοημοσύνης δεν επιτρέπουν την επεξεργασία επίσημων εγγράφων ταυτοποίησης, υπάρχουν διαθέσιμα εργαλεία που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη δημιουργία παραποιημένων εικόνων. Οι επαγγελματίες επισημαίνουν ότι δεν διαθέτουν εξοπλισμό ή πρόσβαση σε κρατικά συστήματα για να πραγματοποιούν επίσημη επαλήθευση των στοιχείων.

Τι συμβαίνει, όμως, όταν κατά τη διάρκεια αστυνομικού ελέγχου διαπιστωθεί ότι ανήλικος είχε επιδείξει παραποιημένη ταυτότητα;

«Το βασικό ζητούμενο είναι να εντοπιστεί το πλαστό έγγραφο στην κατοχή του ανηλίκου», δηλώνει στον «Νεολόγο» ο πρόεδρος της Ένωσης Αστυνομικών Υπαλλήλων Αχαΐας, Γιώργος Αγγελόπουλος.

«Εάν βρεθεί, τότε ο καταστηματάρχης απαλλάσσεται από την ευθύνη και ο ανήλικος διώκεται ποινικά για την πράξη του. Αν, όμως, ο υπεύθυνος του καταστήματος ισχυριστεί ότι του επιδείχθηκε διαφορετικό έγγραφο, χωρίς αυτό να εντοπιστεί, τότε ο ισχυρισμός του δεν μπορεί να επιβεβαιωθεί και διώκεται ο καταστηματάρχης», εξηγεί.

Ο κ. Αγγελόπουλος καλεί τους επαγγελματίες να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί όταν υπάρχουν αμφιβολίες για την ηλικία ενός πελάτη.

«Η Αστυνομία είναι ξεκάθαρη. Αν δεν είναι βέβαιοι για την ηλικία του ατόμου, δεν πρέπει να προχωρούν στην πώληση αλκοόλ. Εφόσον στοιχειοθετηθεί παράβαση, τα πρόστιμα μπορούν να φτάσουν έως και τις 20.000 ευρώ», αναφέρει, προσθέτοντας ότι μέχρι σήμερα η κατάσταση στην Πάτρα παραμένει γενικά ελεγχόμενη, χωρίς μεγάλο αριθμό σοβαρών περιστατικών.

Το αυστηρό πλαίσιο των ΗΠΑ

Μια από τις πλέον αυστηρές χώρες όσον αφορά στην πώληση αλκοόλ σε ανηλίκους είναι οι ΗΠΑ, όπου έχει θεσπιστεί, σε εθνικό επίπεδο, ένα υψηλότερο ηλικιακό όριο, καθότι απαγορεύεται η είσοδος σε χώρους διασκέδασης σε άτομα που δεν έχουν συμπληρώσει ακόμη το 21ο έτος της ηλικίας τους.

Μάλιστα, ο έλεγχος αποτελεί βασική υποχρέωση για τους ειδικούς υπαλλήλους ασφαλείας στην είσοδο των καταστημάτων εστίασης και διασκέδασης, οι οποίοι, μάλιστα, την επεκτείνουν ανεξαιρέτως σε όλους τους θαμώνες που προσέρχονται στην πόρτα.

Όσον αφορά στην ψηφιακή ταυτοποίηση, αυτή έγκειται στην διακριτική ευχέρεια της επιχείρησης, με επικρατέστερη πρακτική να είναι η μη αποδοχή φωτογραφίας ταυτότητας ή διαβατηρίου, ιδίως από άτομα για την ηλικία των οποίων υπάρχει αμφιβολία.