Κάτι περισσότερο από αναγκαιότητα αποτελεί πλέον η δηµιουργία ενός µεγάλου ανοιχτού θεάτρου στην Πάτρα. Πρόκειται για ένα έργο που θα µπορούσε να καλύψει ένα διαχρονικό κενό στις πολιτιστικές υποδοµές της πόλης, ενισχύοντας το πολιτιστικό της αποτύπωµα και δίνοντας νέα δυναµική στις εκδηλώσεις και στους θεσµούς της.
Η ανάγκη αυτή αναδείχθηκε ακόµη πιο έντονα µετά τις πρόσφατες εξελίξεις γύρω από το Ρωµαϊκό Ωδείο και την ουσιαστική άρνηση του Υπουργείου Πολιτισµού να παραχωρήσει τον χώρο για τις ανάγκες του Διεθνούς Φεστιβάλ Πατρών.
Ανεξάρτητα από τα αίτια που οδήγησαν στη ρήξη µεταξύ του Δήµου Πατρέων και του Υπουργείου Πολιτισµού, το δεδοµένο είναι ότι το ιστορικό µνηµείο δεν θα µπορεί πλέον να χρησιµοποιείται µε τον τρόπο που το γνώριζε η πόλη τα προηγούµενα χρόνια.
Το Ρωµαϊκό Ωδείο σε νέα εποχή
Μετά τις εργασίες αναστήλωσης και συντήρησης που πραγµατοποιήθηκαν στο µνηµείο, η φιλοσοφία διαχείρισής του αλλάζει σηµαντικά. Σύµφωνα µε το Υπουργείο Πολιτισµού, το Ρωµαϊκό Ωδείο θα παραχωρείται µόνο για επιλεγµένες εκδηλώσεις που συνάδουν µε τον χαρακτήρα, την αισθητική και το κύρος του χώρου.
Με απλά λόγια, το Ωδείο θα αντιµετωπίζεται πρωτίστως ως µνηµείο πολιτιστικής κληρονοµιάς και δευτερευόντως ως χώρος φιλοξενίας εκδηλώσεων. Η αλλαγή αυτή δηµιουργεί νέα δεδοµένα για τον πολιτιστικό σχεδιασµό της πόλης και καθιστά επιτακτική την αναζήτηση εναλλακτικών χώρων για τη διοργάνωση µεγάλων πολιτιστικών γεγονότων.
Η απουσία ενός µεγάλου ανοιχτού θεάτρου στερεί από την Πάτρα τη δυνατότητα να φιλοξενεί παραγωγές υψηλών απαιτήσεων και εκδηλώσεις µε µεγάλο αριθµό θεατών. Ένας σύγχρονος χώρος χωρητικότητας αρκετών χιλιάδων ατόµων θα µπορούσε να αποτελέσει πόλο έλξης σηµαντικών πολιτιστικών γεγονότων, να προσελκύσει µεγάλες θεατρικές και µουσικές παραγωγές και να ενισχύσει περαιτέρω το κύρος του Διεθνούς Φεστιβάλ Πατρών.
Το σηµαντικό είναι ότι η πόλη διαθέτει τόσο τον κατάλληλο χώρο όσο και µια ολοκληρωµένη µελέτη για την υλοποίηση ενός τέτοιου έργου. Πρόκειται για την πρόταση που είχε εκπονήσει το αρχιτεκτονικό γραφείο του Πατρινού αρχιτέκτονα Πέτρου Συνοδινού στο πλαίσιο της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης «Πάτρα 2006».
Ο Ριγανόκαµπος και η έτοιµη πρόταση
Η µελέτη αφορά την αξιοποίηση του πρώην σκουπιδότοπου στον Ριγανόκαµπο και προβλέπει τη δηµιουργία ενός µεγάλου ανοιχτού θεάτρου 5.000 θέσεων. Παράλληλα, περιλαµβάνει την κατασκευή ενός κλειστού θεάτρου 500 θέσεων, το οποίο θα καλύπτει τις ανάγκες της πόλης κατά τη διάρκεια της χειµερινής περιόδου.
Για να προχωρήσει το έργο απαιτείται επικαιροποίηση της µελέτης και προσαρµογή της στα σηµερινά δεδοµένα. Ωστόσο, η ύπαρξη έτοιµου σχεδιασµού µειώνει σηµαντικά τον χρόνο ωρίµανσης και επιτρέπει στον Δήµο να διεκδικήσει ευκολότερα χρηµατοδοτικά εργαλεία και προγράµµατα.
Οι κάτοικοι της Ανατολικής Πάτρας και οι εκπρόσωποι των συλλόγων που συµµετέχουν στη Συντονιστική Επιτροπή έχουν ταχθεί εξαρχής υπέρ της δηµιουργίας του θεάτρου. Θεωρούν ότι η αξιοποίηση του χώρου µπορεί να αποτελέσει µοχλό ανάπτυξης για ολόκληρη την περιοχή.
Όπως τονίζει ο Μιχάλης Κόκκινος, οι παρατάξεις της αντιπολίτευσης, η Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας και αρκετοί βουλευτές έχουν εκφράσει θετική άποψη για το έργο, αναγνωρίζοντας ότι η Πάτρα έχει πραγµατική ανάγκη από µια τέτοια πολιτιστική υποδοµή.
Στο ίδιο πνεύµα κινείται και η Νίκη Χαϊδοπούλου, η οποία υπογραµµίζει ότι ο συγκεκριµένος χώρος διαθέτει όλες τις προδιαγραφές για τη δηµιουργία ενός µεγάλου ανοιχτού θεάτρου που λείπει από την πόλη. Η µορφολογία του εδάφους, οι κλιµατολογικές συνθήκες, η προσβασιµότητα και η γειτνίασή του µε την πρώην ΜΟΜΑ, όπου σχεδιάζεται η ανάπτυξη µιας σύγχρονης γειτονιάς, αποτελούν σηµαντικά πλεονεκτήµατα.
Το όραµα του Ανατολικού Πάρκου
Η προοπτική δηµιουργίας του θεάτρου συνδέεται άµεσα µε το σχέδιο για το Ανατολικό Πάρκο, µια µεγάλη παρέµβαση που διεκδικεί ο Δήµος Πατρέων από την ΕΤΑΔ. Σε µια έκταση περίπου 150 στρεµµάτων κάτω από την Περιµετρική Οδό θα µπορούσε να δηµιουργηθεί ένας πολυλειτουργικός χώρος πρασίνου, αναψυχής, αθλητισµού και πολιτισµού.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και η ιδέα ενός «κηποθεάτρου», η οποία συζητείται εδώ και χρόνια µεταξύ φορέων και συλλόγων του Ανατολικού Διαµερίσµατος. Παρότι αρχικά η δηµοτική αρχή αντιµετώπισε µε επιφυλάξεις την πρόταση, θεωρώντας ότι το Ρωµαϊκό Ωδείο κάλυπτε τις ανάγκες της πόλης, τα νέα δεδοµένα φαίνεται να αλλάζουν τις ισορροπίες.
Σύµφωνα µε πληροφορίες, η δηµοτική αρχή δεν εµφανίζεται πλέον αρνητική στη δηµιουργία θεάτρου στο πλαίσιο του Ανατολικού Πάρκου, δίνοντας προτεραιότητα στις διαπραγµατεύσεις µε την ΕΤΑΔ για την παραχώρηση της έκτασης.
Οι προϋποθέσεις και τα οφέλη
Ένα από τα σηµαντικότερα εµπόδια που υπήρχαν το 2006 έχει πλέον αρθεί. Από το 2011, µε Προεδρικό Διάταγµα και την αντίστοιχη τροποποίηση του Πολεοδοµικού Σχεδίου, προβλέπεται ότι η συγκεκριµένη έκταση µπορεί να αξιοποιηθεί αποκλειστικά για πολιτιστικές, αθλητικές και εκπαιδευτικές χρήσεις.
Παράλληλα, η χρηµατοδότηση δεν φαίνεται να αποτελεί ανυπέρβλητο εµπόδιο. Ο Δήµος Πατρέων και η Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας µπορούν να διεκδικήσουν πόρους από ευρωπαϊκά προγράµµατα που στηρίζουν την ανάπτυξη πολιτιστικών υποδοµών και τη βιώσιµη αστική αναγέννηση, ενώ σε αυτή την κατεύθυνση θα µπορούσε να συµβάλει και ο Αχαιός Υφυπουργός του ΥΠΠΟ.
Η δηµιουργία ενός µεγάλου ανοιχτού θεάτρου θα προσφέρει πολλαπλά οφέλη στην πόλη. Θα ενισχύσει την πολιτιστική της αυτονοµία, περιορίζοντας την εξάρτηση από τη διαθεσιµότητα του Ρωµαϊκού Ωδείου και τις αποφάσεις του Υπουργείου Πολιτισµού. Παράλληλα, θα επιτρέψει την προσέλκυση σηµαντικών ελληνικών και διεθνών παραγωγών, οι οποίες σήµερα δυσκολεύονται να βρουν κατάλληλο χώρο φιλοξενίας.
Ταυτόχρονα, θα ενδυναµώσει τον διεθνή χαρακτήρα του Διεθνούς Φεστιβάλ Πατρών, θα συµβάλει στη δηµιουργία ενός ολοκληρωµένου πολιτιστικού δικτύου και θα αποτελέσει καταλύτη για την ανάπλαση µιας εγκαταλελειµµένης περιοχής.
Οι συνθήκες φαίνεται πλέον να έχουν ωριµάσει. Η ανάγκη υπάρχει, ο χώρος είναι διαθέσιµος, η µελέτη έχει ήδη εκπονηθεί και η τοπική κοινωνία στηρίζει την προοπτική του έργου. Αυτό που αποµένει είναι η πολιτική απόφαση που θα επιτρέψει στην Πάτρα να αποκτήσει µια πολιτιστική υποδοµή αντάξια της ιστορίας, του µεγέθους και των φιλοδοξιών της.
